PROGRAM PROFILAKTYKI
SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1
IM. STANISŁAWA STASZICA
W KIELCACH
I. WSTĘP
Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej
nr 1 powstał jako kontynuacja poprzedniego programu obowiązującego w placówce, ale
z uwzględnieniem doświadczeń wynikających z dotychczasowej praktyki. Tworzy
spójną całość ze Szkolnym Zestawem Programów Nauczania, Programem Wychowawczym
Szkoły oraz Statutem Szkoły. Jest zgodny z obowiązującymi aktami prawnymi.
II. CELE PROGRAMU
Cel główny
Profilaktykę w naszej szkole rozumiemy
jako proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne ucznia poprzez pomoc i
towarzyszenie uczniowi w zdobywaniu wiedzy o zagrożeniach dla zdrowia oraz
w nabywaniu umiejętności przeciwdziałania tym zagrożeniom. Jest także jednym ze
sposobów reagowania na rozmaite zjawiska społeczne, które oceniane są jako
szkodliwe i niepożądane. Profilaktyka jest więc działaniem, które ma na celu
zapobieganie pojawieniu się i rozwojowi danego zjawiska w konkretnej
społeczności. Trzecim, równie istotnym elementem profilaktyki jest promowanie
alternatywnych zjawisk w stosunku do tych, które usiłuje się wyeliminować oraz
wzmacnianie czynników chroniących przed rozwojem zagrożeń.
Cele szczegółowe
1. Kształtowanie
wśród uczniów postaw promujących zdrowy i aktywny styl życia.
2. Przeciwdziałanie
zachowaniom patologicznym.
3. Propagowanie
bezpiecznych zachowań wśród uczniów.
4. Poznanie przez
uczniów szkodliwości środków odurzających.
5. Promowanie życia
bez nikotyny, alkoholu, narkotyków i środków psychoaktywnych.
6. Zapobieganie
niepowodzeniom szkolnym.
7. Wdrażanie do
rozwijania talentów i zainteresowań uczniów.
Program profilaktyki w szkole jest kierowany do uczniów,
nauczycieli i rodziców.
III. SZCZEGÓŁOWE DZIAŁANIA
W RAMACH PROGRAMU PROFILAKTYKI:
1. DZIAŁANIA W
STOSUNKU DO UCZNIÓW
|
DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE W SFERZE
PSYCHOFIZYCZNEJ
|
|
OBSZAR: BEZPIECZEŃSTWO
Cel strategiczny: Kształtowanie nawyków bezpiecznego zachowania
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Bezpieczne zachowania
w różnych sytuacjach szkolnych i pozaszkolnych
Pierwsza pomoc
przedmedyczna
|
1. Kształtowanie i
rozwijanie nawyków bezpiecznych zachowań w miejscach szczególnie
zagrożonych (ulica, korytarze szkolne, szatnie, sala gimnastyczna, boisko szkole).
2. Kształtowanie
postaw bezpiecznego wypoczynku podczas ferii, wakacji i wycieczek szkolnych.
3. Zapoznanie z
zasadami bezpiecznego pobytu w domu.
1. Przekazanie wiedzy i umiejętności praktycznych
związanych z udzieleniem pierwszej pomocy.
2. Uświadamianie
znaczenia udzielania szybkiej pomocy.
|
1. Zna i
przestrzega przepisy ruchu drogowego.
2. Respektuje
zapisy regulaminów odnoszących się do bezpieczeństwa w szkole.
3. Zna numery
alarmowe.
4. Zna zasady
reagowania w sytuacjach zagrożenia.
5. Wymienia
podstawowe zasady bezpiecznego zachowania w czasie ferii i wakacji w domu i
na zorganizowanych wyjazdach.
1. Zna zasady i
sposoby udzielania pierwszej pomocy.
2. Rozumie, jak
ważne dla zdrowia i życia jest jej udzielenie.
3. Potrafi jej
udzielić.
|
|
OBSZAR: STYL ŻYCIA
Cel strategiczny: Promowanie zdrowego stylu życia
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Zdrowie i higiena
Ład i porządek
Higiena pracy
Racjonalne odżywianie
Aktywność ruchowa
Uzależnienia
|
1. Kształtowanie
nawyku dbałości o zdrowie.
2. Wdrażanie do
systematycznej higieny ciała, wskazanie skutków jej braku.
1. Kształtowanie
nawyku dbania o czystość, ład i porządek otoczenia.
1. Wdrażanie
ucznia do racjonalnego wykorzystania czasu przeznaczonego na naukę.
1. Propagowanie
właściwego odżywiania.
2. Ukazanie wpływu
braku zdrowego odżywiania na jakość życia i zdrowia.
1.Wdrażanie do
aktywnego spędzania czasu wolnego.
2. Wskazanie
skutków braku aktywności fizycznej.
3. Ukazanie alternatywnych
form spędzania wolnego czasu.
4.Propagowanie
turystyki pieszej.
1. Kształtowanie
postaw wolnych od nałogów.
2. Przekazywanie
wiedzy o szkodliwości stosowania używek i środków psychoaktywnych.
3. Propagowanie
świadomego wybierania programów telewizyjnych oraz racjonalnego korzystania
z komputera, Internetu i telefonów komórkowych.
4. Informowanie o
realnych konsekwencjach wynikających z niewłaściwego korzystania
z nośników przekazu.
|
1. Wie, jakie są
sposoby dbania o zdrowie.
2. Przestrzega
zasad higieny osobistej.
3. Zna
konsekwencje ,,brudnych rąk”.
4. Wie, jakich
zasad przestrzegać, by uniknąć zachorowań na choroby zakaźne, np.: grypę.
1. Zachowuje ład i
porządek wokół siebie w szkole i w domu.
2. Dba o swój
strój szkolny.
1. Aktywnie spędza
przerwy śródlekcyjne.
2. Wie, w jakich
warunkach i kiedy powinien odrabiać lekcje.
3. Umie
rozplanować dzień uwzględniając czas na naukę, wypoczynek czynny i bierny.
1. Zna zasady
zdrowego odżywiania.
2.Wie, jakie
składniki odżywcze są niezbędne do prawidłowego rozwoju zarówno fizycznego
jak i umysłowego.
3. Świadomie spożywa
warzywa i owoce.
4. Rezygnuje z
niezdrowej żywności.
1. Preferuje
aktywny wypoczynek.
2. Bierze udział w
proponowanych przez szkołę aktywnych formach spędzania czasu wolnego.
3.Zna skutki braku
aktywności fizycznej (nadwaga, otyłość, apatia, wady postawy).
1. Zna szkodliwe
działanie substancji uzależniających.
2. Dokonuje
właściwych wyborów.
3. Rozumie istotę presji rówieśników i potrafi
się jej przeciwstawić – mówić NIE.
4. Świadomie
dobiera programy telewizyjne.
5. Umie właściwie
korzystać z komputera i Internetu.
6. Ma poczucie
dystansu do świata reklam i fikcji.
|
|
OBSZAR: OSOBOWOŚĆ
Cel strategiczny: Wspieranie prawidłowego rozwoju
emocjonalno-uczuciowego i osobowościowego ucznia
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Uczucia i
emocje
Poczucie
własnej wartości
|
1. Rozwijanie
umiejętności rozpoznawania, nazywania i wyrażania uczuć i emocji.
2. Kształtowanie
umiejętności panowania nad negatywnymi emocjami.
3. Uczenie
radzenia sobie ze stresem.
1. Wspieranie
uczniów z niską samooceną i samoakceptacją.
2. Kształtowanie i
wzmacnianie wiary we własne możliwości.
3. Przekazanie
informacji dotyczących sposobów skutecznego radzenia sobie z przeżywanymi
lękami wynikającymi zarówno z problemów osobistych jak i interakcji
rówieśniczych.
|
1. Potrafi
określić i nazwać pozytywne i negatywne emocje.
2. Rozumie czym
jest stres i jak sobie z nim radzić.
3. Wykorzystuje
nabytą wiedzę w praktyce – potrafi wyrażać emocje bez krzywdzenia
innych.
1. Ma poczucie
własnej wartości i wie, jak pracować nad jej podniesieniem.
2. Potrafi pokonać
własne słabości i lęki.
3. Dokonuje
rzetelnej samooceny.
|
|
DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE W
SFERZE SPOŁECZNEJ
|
|
OBSZAR: SPOŁECZNOŚĆ KLASOWA I SZKOLNA
Cel strategiczny: Budowanie i wzmacnianie postaw prospołecznych i
więzi międzyludzkich, rozwijanie umiejętności współżycia społecznego
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Prawa
i obowiązki (dziecka i ucznia)
Komunikacja
interpersonalna
Agresja,
przemoc i cyberprzemoc
|
1. Uświadamianie
uczniom ich praw i obowiązków oraz wynikających z nich przywilejów
i konsekwencji.
2. Wdrażanie do właściwego
wypełniania swoich obowiązków i korzystania z przysługujących im praw.
3. Uświadomienie
skutków zachowań przestępczych tj.: kradzież, przemoc wobec innych, zażywanie
i rozprowadzanie środków psychoaktywnych.
1. Przedstawienie zasad
i reguł współżycia w klasie i szkole.
2. Integrowanie
społeczności klasowej i szkolnej.
3. Kształtowanie
postaw społecznie pożądanych: akceptacji, tolerancji, empatii.
5. Uwrażliwienie na
potrzeby innych.
6. Wskazywanie
pożądanych wzorców zachowań.
1.
Przeciwdziałanie niepożądanym zjawiskom tj.: agresja, przemoc, wulgaryzmy.
2. Kształtowanie
właściwego stosunku wobec innych.
3. Rozwijanie zdolności do samokontroli.
4. Kształtowanie
umiejętności rozwiązywania konfliktów oraz różnicowania zachowań uległych,
agresywnych i asertywnych.
5. Zapoznanie
uczniów ze zjawiskiem cyberprzemocy oraz sposobami radzenia sobie z
problemami związanymi z agresją w Internecie.
|
1. Zna i
przestrzega obowiązujące przepisy szkolne.
2. Zna
wewnątrzszkolne zasady oceniania.
3. Zna podstawowe
zapisy z Konwencji Praw Dziecka.
4. Wie, do kogo
zwrócić się w przypadku łamania jego praw.
5. Zna
konsekwencje łamania prawa.
1. Zna zasady
dobrej komunikacji.
2. Bierze udział w
uroczystościach szkolnych i klasowych.
3. Przestrzega
kultury słowa.
4. Pełni funkcje
społeczne w szkole.
5. Pomaga
potrzebującym.
6. Czuje się
dobrze w szkole.
1. Zna sposoby
rozwiązywania konfliktów i osiągania kompromisu.
2. Podaje alternatywne
sposoby rozwiązywania konfliktów.
3. Rozpoznaje
niebezpieczeństwa w relacjach z niektórymi ludźmi (pedofilia, przemoc
fizyczna i psychiczna) i potrafi im się przeciwstawić.
4. Wie, jak
bezpiecznie korzystać z portali społecznościowych w Internecie i czego nie
wolno na nich zamieszczać.
|
|
OBSZAR: ŚRODOWISKO UCZNIA
Cel strategiczny: Przeciwdziałanie marginalizacji i wykluczeniu
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Uczeń z rodziny
biednej i niewydolnej wychowawczo
|
1. Kształtowanie
poczucia własnej wartości i wiary w siebie.
2. Wsparcie
emocjonalne i duchowe.
3. Wzmacnianie
poczucia przynależności do grupy klasowej.
|
1. Wie, że
wszystkich obowiązują takie same prawa bez względu na pochodzenie czy status
materialny.
2. Wie, gdzie lub
do kogo może się zwrócić w razie potrzeby.
|
|
DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE W
SFERZE POZNAWCZO- INTELEKTUALNEJ
|
|
OBSZAR: ZAPOBIEGANIE NIEPOWODZENIOM SZKOLNYM
Cel strategiczny: Wyrównywanie szans edukacyjnych
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Praca z uczniem
ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi
Praca z uczniem
słabym
|
1. Zdiagnozowanie
potrzeb i możliwości uczniów.
2. Motywowanie do
wysiłku intelektualnego.
3. Usprawnianie
zaburzonych procesów psychomotorycznych i intelektualnych.
1. Kształtowanie
pozytywnego stosunku do nauki.
2. Wyrównywanie
braków w wiadomościach i umiejętnościach.
3. Wdrażanie do
systematycznej i efektywnej pracy.
|
1. Posiada
właściwą motywację do pokonywania trudności.
2. Otrzymuje
specjalistyczną pomoc.
3. Pokonuje
trudności w uczeniu się w oparciu o proponowany system pomocy.
4. Osiąga
pozytywne wyniki w nauce.
5. Usprawnia
zaburzone funkcje.
1. Osiąga sukces
na miarę swoich możliwości.
2. Ma motywację do
dalszej pracy.
|
|
OBSZAR: UCZEŃ ZDOLNY
Cel strategiczny: Rozwijanie uzdolnień i zainteresowań
intelektualnych i artystycznych
|
|
BLOK TEMATYCZNY
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
Praca z uczniem
zdolnym
|
1. Motywowanie i
rozwijanie indywidualnych zainteresowań i uzdolnień uczniów.
2. Rozbudzanie ciekawości
poznawczej.
3.Wyzwalanie
potrzeby samodoskonalenia i samokształcenia.
4. Tworzenie
atmosfery sprzyjającej uczeniu się i pogłębianiu zainteresowań.
|
1. Podejmuje
wartościowe działania edukacyjne: koła zainteresowań, konkursy, turnieje,
zawody.
2. Osiąga sukcesy
w konkursach zewnętrznych.
3. Efektywnie
wykorzystuje czas przeznaczony na rozwój swoich zainteresowań.
|
2. DZIAŁANIA W
STOSUNKU DO RODZICÓW
|
OBSZAR: PEDAGOGIZACJA RODZICÓW
|
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
1. Udzielanie
rodzicom pełnego wsparcia w sytuacjach problemowych ich dzieci.
2. Dostarczanie
wiedzy na temat edukacji, wychowania i profilaktyki.
3. Wpajanie
poczucia współodpowiedzialności za wychowanie i edukację własnych dzieci
(angażowanie rodziców w podejmowanie zadań wspomagających proces dydaktyczno-wychowawczy
szkoły).
|
RODZICE:
1. Czuwają nad
tym, aby ich dziecko wykazywało właściwą kulturę osobistą oraz sumiennie realizowało
obowiązek szkolny.
2. Uczestniczą w
zebraniach i dniach otwartych szkoły.
3.W celu
zapobiegania niewłaściwym zachowaniom utrzymują regularny kontakt z wychowawcą
klasy, a w razie potrzeby pedagogiem szkolnym bądź Dyrektorem Szkoły.
4. Biorą udział w
przedsięwzięciach organizowanych przez szkołę mających na celu doskonalenie
metod wychowawczych i profilaktycznych.
5. Rodzice uczniów
sprawiających szczególne trudności wychowawcze kontaktują się ze szkołą w
każdym przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązujących norm i zasad oraz
wspólnie znajdują sposoby rozwiązywania problemów.
6. Są świadomi
odpowiedzialności za proces wychowania dzieci.
7. Wnioskują do
odpowiednich organów i instytucji w sprawach kształcenia specjalnego,
nauczania indywidualnego.
|
|
OBSZAR: INTEGRACJA ŚRODOWISKA SZKOLNEGO I LOKALNEGO
|
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
1. Uświadomienie
rodzicom, iż są współgospodarzami szkoły.
2. Wdrażanie
rodziców do aktywnego uczestnictwa w życiu klasy i szkoły, do której
uczęszcza ich dziecko.
|
RODZICE:
1. Wykazują
inicjatywę w podejmowaniu działań na rzecz klasy i szkoły.
2.Mają poczucie
przynależności do środowiska szkolnego swojego dziecka i czują się odpowiedzialni
za to, co się w nim dzieje.
3. Biorą aktywny
udział w życiu klasy i szkoły.
|
|
OBSZAR: POMOC MATERIALNA
|
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
1.Przeciwdziałanie
marginalizacji i wykluczeniu.
2. Podnoszenie
wśród rodziców poczucia własnej wartości, eliminowanie uczucia wstydu.
|
1. Rodzice wiedzą,
gdzie mogą uzyskać pomoc materialną.
2. Nie czują się
dyskryminowani.
3. Najbardziej
potrzebujące dzieci korzystają z obiadów finansowanych przez MOPR,
wyprawki szkolnej i stypendiów.
4. Dzieci z rodzin
w trudnej sytuacji materialnej mają możliwość bezpłatnego udziału w wyjściach
kulturalno-rozrywkowych.
|
3. DZIAŁANIA W
STOSUNKU DO NAUCZYCIELI
|
OBSZAR:
DOSKONALENIE ZAWODOWE
|
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE EFEKTY
|
|
1. Poszerzanie
wiedzy i doskonalenie umiejętności z zakresu dydaktyki i metodyki
szkolnej.
2. Wzbogacanie
wiedzy psychologicznej i pedagogicznej.
3. Doskonalenie
umiejętności pracy z rodzicami ucznia przejawiającego zachowania
dysfunkcyjne.
|
NAUCZYCIEL:
1. Ma ugruntowaną
wiedzę na temat okresu rozwojowego dzieci i młodzieży.
2. Rozpoznaje
uczniów z grup ryzyka.
3. Poszerza wiedzę
na temat zachowań ryzykownych wśród dzieci i młodzieży.
4. Chętnie sięga
po nowości wydawnicze.
5. Stosuje
nowatorskie formy i metody pracy.
6. Poszukuje
twórczych rozwiązań.
7. Nabywa nowych
umiejętności i uprawnień, doskonali warsztat pracy.
|
|
OBSZAR:
INTEGRACJA ŚRODOWISKA SZKOLNEGO I LOKALNEGO
|
|
CELE
|
PRZEWIDYWANE
EFEKTY
|
|
1. Integrowanie
społeczności szkolnej – uczniowie-nauczyciele-rodzice.
2. Życzliwość i otwartość w kontaktach z dzieckiem i
jego rodzicem.
|
NAUCZYCIEL:
1. Umie
aktywizować innych do pracy na rzecz szkoły.
2. Rozumie
dziecko, jego rodzica, prowadzi partnerski dialog.
3. Dba o poprawne
stosunki interpersonalne w szkole.
4. Chętnie i
aktywnie uczestniczy w życiu szkoły.
|
IV. FORMY REALIZACJI:
- lekcje
wychowawcze i przedmiotowe (pogadanka, drama, praca z tekstem, film,
inscenizacja, rozmowa w kręgu itp.),
- zajęcia
integracyjno-adaptacyjne,
- rozmowy indywidualne
i grupowe,
- działania
prowadzone przez pielęgniarkę szkolną,
- programy i zajęcia
profilaktyczne realizowane przez pracowników szkoły,
- programy i
zajęcia profilaktyczne prowadzone przez pracowników instytucji wspierających
pracę szkoły (Miejski Zespół Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych, Policja,
Straż Miejska i inne)
- dyżury pracowników
MZ PPP – konsultacje,
- wycieczki,
- imprezy
kulturalno-oświatowe (kino, teatr, filharmonia, muzeum),
- imprezy
okolicznościowe (dyskoteki, zabawy),
- uroczystości
klasowe, szkolne, pozaszkolne,
- akcje szkolne i
pozaszkolne,
- akcje
charytatywne,
- konkursy,
- zajęcia
sportowe – gry i zabawy,
- zajęcia w
kołach zainteresowań,
- zajęcia
dydaktyczno-wyrównawcze,
- zajęcia
logopedyczne, korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne i inne specjalistyczne,
- zajęcia
gimnastyki korekcyjnej,
- zajęcia świetlicowe,
biblioteczne,
- działalność SU,
- zebrania i
rozmowy indywidualne z rodzicami,
- współpraca z
Radą Rodziców,
- pedagogizacja
rodziców,
- doskonalenie
zawodowe nauczycieli (zewnętrzne, wewnętrzne, samodoskonalenie),
- współpraca z
instytucjami wspierającymi pracę szkoły (MOPR, MZ PPP, Policja, Sąd Rodzinny,
Straż Miejska, itp.),
- eksponowanie
oferty instytucji wspierających pracę szkoły i funkcjonowanie rodziny.
V. WYKAZ PROGRAMÓW REALIZOWANYCH W PROGRAMIE PROFILAKTYKI
SZKOŁY:
1. Program „Szklanka mleka”;
2. Program „Owoce w szkole”;
3. Program „Ratujemy i uczymy ratować”;
4. Program „Fluoryzacja”;
5. Programy profilaktyczno-wychowawcze „Spójrz Inaczej”, „Spójrz Inaczej
na Agresję”;
6. Programy profilaktyczne „Veto wobec przemocy”, „Veto wobec alkoholu”,
„Veto wobec narkotyków”;
7. Programy profilaktyczne edukacji antytytoniowej „Nie pal przy mnie,
proszę”, „Znajdź właściwe rozwiązanie”;
8. „Kompasik” – Edukacja na rzecz praw człowieka w pracy z dziećmi.
VI. EWALUACJA PROGRAMU
Szkolny Program
Profilaktyki poddawany jest ustawicznej ewaluacji i weryfikowany według potrzeb
– ma charakter otwarty.
1. FORMY EWALUACJI:
- obserwacja,
- ankiety dla
uczniów, rodziców i nauczycieli,
- wywiady,
- rozmowy z
uczniami i ich rodzicami,
- analiza
dokumentów,
- obserwacja i
ocena zachowań.
Szkolny Program Profilaktyki opracował
zespół w składzie:
mgr Beata Smagór
mgr Renata Kozieł
mgr Barbara
Sobota
mgr Elżbieta
Wójcik