{"id":14690,"date":"2021-01-02T09:34:14","date_gmt":"2021-01-02T08:34:14","guid":{"rendered":"http:\/\/sp1.kielce.eu\/?p=14690"},"modified":"2021-01-02T09:34:14","modified_gmt":"2021-01-02T08:34:14","slug":"koledowe-ciekawostki-na-lekcji-jezyka-polskiego-w-5b","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sp1.kielce.eu\/index.php\/2021\/01\/02\/koledowe-ciekawostki-na-lekcji-jezyka-polskiego-w-5b\/","title":{"rendered":"KOL\u0118DOWE CIEKAWOSTKI NA LEKCJI J\u0118ZYKA POLSKIEGO W 5B"},"content":{"rendered":"\n

– Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y kol\u0119dy i pastora\u0142ki?<\/p>\n\n\n\n

-Co maj\u0105 nam przypomina\u0107?<\/p>\n\n\n\n

– Czemu nadal je \u015bpiewamy?<\/p>\n\n\n\n

Te i inne pytania pojawi\u0142y si\u0119 na ostatniej przed \u015bwi\u0119tami lekcji j\u0119zyka polskiego w klasie 5b. Uczniowie ch\u0119tnie rozmawiali na w\/w tematy i \u015bpiewali \u015bwi\u0105teczne  kol\u0119dy i pastora\u0142ki. Za\u015bpiewali\u015bmy tak\u017ce wsp\u00f3lnie  \u015bwi\u0105teczn\u0105 piosenk\u0119  przy okazji analizy s\u0142\u00f3w autorstwa Krzysztofa Dzikowskiego w wykonaniu Seweryna Krajewskiego ,,Jest taki dzie\u0144…”<\/p>\n\n\n\n

Nie wszystkie  pytania zosta\u0142y wyja\u015bnione, ale niekt\u00f3re odpowiedzi pozostan\u0105  na d\u0142ugo w pami\u0119ci oraz mi\u0142a \u015bwi\u0105teczna atmosfera. <\/p>\n\n\n\n

 A oto \u0142yk historii o pochodzeniu kol\u0119d i czemu tak bardzo zakorzeni\u0142y si\u0119 w chrze\u015bcija\u0144skiej tradycji.<\/p>\n\n\n\n

     Kol\u0119da zawsze wi\u0105za\u0142a si\u0119 \u015bci\u015ble ze \u015bwi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia. Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych ceremonii bo\u017conarodzeniowych, piel\u0119gnowanych przez lud i przekazywanych z pokolenia na pokolenie, by\u0142 obrz\u0119d kol\u0119dowania. S\u0142owo \u201ekol\u0119da\u201d pochodzi z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, od s\u0142owa \u201ecalendae\u201d, kt\u00f3re w staro\u017cytnym Rzymie oznacza\u0142o pocz\u0105tek miesi\u0105ca. Jako nazwa pie\u015bni bo\u017conarodzeniowej pojawia si\u0119 dopiero w XVII w. <\/p>\n\n\n\n

Kol\u0119da jako pie\u015b\u0144 w bardzo prosty spos\u00f3b m\u00f3wi o prawdach Bo\u017cych i opowiada o tym, jak s\u0105 one prze\u017cywane przez prostych ludzi. Pie\u015bni te w du\u017cej mierze tchn\u0105 g\u0142\u0119bokim optymizmem. M\u00f3wi\u0105 o wzajemnym poszanowaniu i mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami oraz wyra\u017caj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 nadziej\u0119 na nowe, lepsze jutro. Kol\u0119dy przenosz\u0105 nas r\u00f3wnie\u017c do czas\u00f3w szcz\u0119\u015bliwego dzieci\u0144stwa, wzruszaj\u0105 do \u0142ez i s\u0105 wyznaniem naszej wiary w Jezusa Chrystusa.
Forma kol\u0119d jest r\u00f3\u017cnorodna. Jedne przypominaj\u0105 chora\u0142 b\u0105d\u017a hymn a inne utrzymane s\u0105 w rytmie polskich ta\u0144c\u00f3w narodowych – mazura, poloneza lub krakowiaka. Polskie kol\u0119dy w odr\u00f3\u017cnieniu od niemieckich czy francuskich pe\u0142ne s\u0105 prostoty i przepe\u0142nione bogactwem prawdziwej poezji ludowej. Te pie\u015bni pe\u0142ne rado\u015bci i wesela przemawiaj\u0105 w j\u0119zyku zrozumia\u0142ym dla ka\u017cdego. Oddaj\u0105 w prostych s\u0142owach nastr\u00f3j \u015bwi\u0119tej nocy.
Jedn\u0105 z najstarszych bo\u017conarodzeniowych polskich pie\u015bni jest ,,Anio\u0142 pasterzom m\u00f3wi\u0142” (XV\/XVI w.)  ,,W \u017c\u0142obie le\u017cy” u\u0142o\u017cy\u0142 Piotr Skarga, za\u015b s\u0142owa poloneza  ,,B\u00f3g si\u0119 rodzi” napisa\u0142 Franciszek Karpi\u0144ski. Szczeg\u00f3lny ho\u0142d polskiej kol\u0119dzie z\u0142o\u017cy\u0142 Fryderyk Chopin wplataj\u0105c melodi\u0119 ,,Lulaj\u017ce  Jezuniu ”  w Scherzo h-moll, kt\u00f3re skomponowa\u0142    w czasie emigracji paryskiej. Pi\u0119knem linii melodycznej urzeka nas ,,Cicha noc”, kt\u00f3r\u0105 u\u0142o\u017cy\u0142 w roku 1818 organista niemiecki Franz Gruber. Z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej i okupacji pochodzi smutna o\u015bwi\u0119cimska kol\u0119da ,, Nie by\u0142o miejsca dla Ciebie”. W rodzimych kantyczkach mo\u017cemy si\u0119 doliczy\u0107 oko\u0142o 500 kol\u0119d i pastora\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n

    Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce ojczyzn\u0105 kol\u0119d i jase\u0142ek by\u0142y W\u0142ochy. Tradycja g\u0142osi, \u017ce \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i g\u0142\u00f3wnym reformatorem jase\u0142ek. Pierwsze zorganizowane przez niego widowisko bo\u017conarodzeniowe odby\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie Greccio w roku 1224 w wykonaniu braci zakonnych. Do \u201ebetlejemskiej szopki\u201d wprowadzono po raz pierwszy \u017cywego wo\u0142u i os\u0142a, na co uzyskano specjaln\u0105 zgod\u0119 od papie\u017ca Honoriusza. W ten spos\u00f3b \u015bw. Franciszek przyczyni\u0142 si\u0119 do rozpowszechnienia widowisk jase\u0142kowych w ca\u0142ej niemal Europie przez zakony franciszkan\u00f3w, bernardyn\u00f3w i kapucyn\u00f3w.
Wiecz\u00f3r i noc wigilijna rozbrzmiewa \u015bpiewem kol\u0119d.  Prawie w ca\u0142ej Europie istnieje te\u017c pi\u0119kny zwyczaj chodzenia po domach z kol\u0119dami. Grupie kol\u0119dnik\u00f3w towarzysz\u0105 cz\u0119sto grajkowie, kt\u00f3rzy przygrywaj\u0105 do pie\u015bni i ta\u0144c\u00f3w. Chodzenie z \u201ebocianem\u201d, \u201ekoz\u0105\u201d czy \u201eturoniem\u201d nale\u017cy do ulubionych korowod\u00f3w kol\u0119dnik\u00f3w. Dzieci chodz\u0105 przewa\u017cnie z \u201eszopk\u0105\u201d lub \u201egwiazd\u0105\u201d. Po przedstawieniach i od\u015bpiewaniu kol\u0119d m\u0142odzi aktorzy \u017cycz\u0105 gospodarzom dostatku w ich domostwie i inwentarzu, za co otrzymuj\u0105 dobre s\u0142owo i dary.<\/p>\n\n\n\n

W wiecz\u00f3r wigilijny wszyscy ch\u0119tnie \u015bpiewamy kol\u0119dy. Trudno sobie wyobrazi\u0107 \u015awi\u0119ta bez kol\u0119dy, a zw\u0142aszcza tej naszej, polskiej, chrze\u015bcija\u0144skiej. Wszyscy je szczerze kochamy i czekamy na nie ca\u0142y rok, aby je za\u015bpiewa\u0107 w gronie rodziny i najbli\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n

                                                                                                                                                                        Anna Borowska<\/p>\n\n\n\n

                                                                                                                                                    nauczyciel j\u0119zyka polskiego<\/p>\n\n\n\n

wykorzystano \u017ar\u00f3d\u0142a: niedziela. pl<\/a><\/p>\n\n\n\n